1. Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó
Phương pháp giải:
Bước 1: Vẽ sơ đồ
Bước 2: Tìm số bé và số lớn theo công thức:
Số lớn = (Tổng + Hiệu) :2
Số bé = (Tổng – Hiệu) :2
Bước 3: Kết luận (hay đáp số)
Ví dụ: Tổng hai số là 71 và hiệu hai số đó là 13. Tìm hai số đó.
Bài giải
Ta có sơ đồ:

Số lớn là:
(71+13):2=42
Số bé là:
71-42=29
Đáp số: số bé: 29; số lớn: 42.
2. Tìm hai số khi biết tổng và tỉ số của hai số đó
*) Tỉ số
Định nghĩa: Tỉ số của hai số a và b là a:b hay ab (b khác 0)
Ví dụ: Tỉ số của hai số 3 và 5 là 35
Lưu ý: Muốn lập tỉ số của hai đơn vị đo đại lượng thì chúng phải cùng đơn vị đo.
Cách giải bài toán Tìm hai số khi biết tổng và tỉ số của hai số đó
Phương pháp giải:
Bước 1: Vẽ sơ đồ.
Bước 2: Tìm tổng số phần bằng nhau.
Bước 3: Tìm giá trị một phần (lấy tổng ban đầu chia tổng số phần bằng nhau).
Bước 4: Tìm hai số theo công thức:
Số bé = Giá trị một phần × số phần của số bé
hoặc: Số lớn = Giá trị một phần × số phần của số lớn
Bước 5: Kết luận (hay đáp số).
Ví dụ: Cho hai số có tổng là 63. Tìm hai số đó, biết rằng tỉ số của hai số là 45.
Cách giải

Theo sơ đồ, tổng số phần bằng nhau là:
4+5=9 (phần)
Giá trị một phần là:
63:9=7
Số bé là:
7×4=28
Số lớn là:
63-28=35
Đáp số: số bé: 28; số lớn: 35.
Cách giải bài toán Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ số của hai số đó
Phương pháp giải:
Bước 1: Vẽ sơ đồ.
Bước 2: Tìm hiệu số phần bằng nhau.
Bước 3: Tìm giá trị một phần (lấy hiệu ban đầu chia hiệu số phần bằng nhau).
Bước 4: Tìm hai số theo công thức:
Số bé = Giá trị một phần × số phần của số bé
hoặc
Số lớn = Giá trị một phần × số phần của số lớn
Bước 5: Kết luận (hay đáp số)
Ví dụ: Tìm hai số khi biết hiệu của hai số là 52 và tỉ số của hai số đó là 37.
Bài giải

Theo sơ đồ, hiệu số phần bằng nhau là:
7-3=4 (phần)
Giá trị một phần là:
52:4=13
Số lớn là:
13×7=91
Số bé là:
91-52=39
Đáp số: Số bé: 39; số lớn: 91.